Erkeksu Köyü & Çiftliği Tarihi
Erkeksu Köyü & Çiftliği Tarihi

Erkeksu çok eski bir yerleşim yeridir. 1462-63 tarihli tahrir defterine göre idari olarak Ankara sancağına bağlı Mürted-ova kazasına bağlıdır. Bu yıllarda Seyyid Mehmet ve Musa oğlu Seyf’e ait olmak üzere iki hisseye ayrılmıştır.

Osmanlı Devleti toprak idaresine göre birinci hisse Çeribaşı İzzeddin Bey’e, ikinci hisse Ahmet Fakih’e tımar olarak verilmiştir. İzzeddin Bey tımarı 83 hane, Ahmet Fakih tımarı 80 hane olmak üzere toplam 83 hanedir.

Erkeksu köyü İslam ve Hıristiyan mahalleleri olmak üzere de iki kısımdı. Müslüman mahallesi biri imam 25 hane gayrimüslim mahallesi ise 102 haneydi. Bu nüfus Erkeksu köyünün civar köylerden daha büyük olduğu anlaşılmakta.

erkeksu köyü
Erkeksu Camii – Dış ve iç görünüm

1530 tarihli Muhasebe-i Vilayet-i Anadolu isimli defterde Erkeksu köyünün 13.408 akçe geliri olup Sultan Bayezid’in Amasya’da bulunan imaret ve medresesine vakfedilmiştir. Erkeksu 1530’da 46 hane 30 mücerred(bekar) müslüman, 119 hane 42 mücerred gayrimüslim olarak toplam 247 hanedir.Yaklaşık nüfus 947 olarak hesaplanır.

1571-72 ylına ait evkaf defterinde 111 müslüman, 147 gayrimüslim 258 hanedir. 41-42 yıllık br zaman diliminde müslüman nüfus artmış, gayrimüslim nüfus ise azalmıştır.

Erkeksu köyündeki Türk nüfus tarım ve hayvancılıkla, gayrimüslimler sof ticaretiyle geçimlerini sağlamaktaydı. 1587 yılına ait fermanla İstanos (Yenikent), Miranos (Orhaniye) ve Erkeksu’da yaşayan gayrimüslimlere arpa vergisi istenince buranın halkı İstanbul’a şikayette bulunmuş; kendilerinin sofçu olduklarını, tarımla uğraşmadıklarını belirtip bu durumun düzeltilmesini istemişlerdir.

1844-45 yıllarında Erkeksu Zir(Yenikent) kazasına bağlı bir çiftliktir. Sahibi de Ayaş müdürü Emin Bey’dir. Çiftlikte 11 hane vardır ve hane reislerinin isimleri şu şekildedir:

1.Göçer Oğlu Recep 7.Cerid Oğlu Ali
2.Çakallı Ali Oğlu Ahmet 8.Zeynel Abidin Oğlu Ali
3.Kara Oğlu Durmuş 9.Göçer Oğlu Ecir Ahmet (süvari askeridir)
4.Kocaman Oğlu Mehmet 10.Hizmetkar Hasan
5.Çuhadar Oğlu Ahmet 11.Molla Cafer Oğlu Hasan
6.Çıt Mehmet Oğlu Ali
erkeksu köyü
Köy içinden

Köyde genellikle kara tarımı yapılmaktadır. Yetiştirilen ürünler ise buğday, arpa ve nohuttur. 1571-72 tarihli öşr-ü bağ, bahçe ve bostan vergileri de alınmıştır. Bu o yıllarda sulu tarımın yapıldığını gösteriyor.

1840’larda 1928 yılına kadar Zir’e(Yenikent) bağlıyken 1933’te Ayaş’a bağlanmıştır. Çiftlik Ayaşlı Sadullah Paşa’nın olup Sadullah Paşa da kuzeni İbrahim Efendi’ye vermiştir.

Bugün de Erkeksu’da İbrahim Efendi’nin soyundan kişiler oturmaktadır. 2008 yılı düzenlemeleriyle Sincan İlçesi Yenikent Semtinin bir mahallesidir. 2017 nüfusu TUİK verilerine göre 28 erkek 19 bayan olmak üzere 57’dir.

Kaynak: Sincan Kültür Haritası

Bir cevap yazın