İlyakut Köyü Tarihi
İlyakut Köyü Tarihi

İlyakut köyünde üç adet mil taşına rastlanmıştır.  Bunlardan biri Osman Kökver’e ait  evin bahçesinde  biri muhtarlık misafirhanesi önünde bir diğeri de  Ahmet Özer’in ahırının duvarındadır.  Romalılar mesafeyi belirtmek için yollar üzerine taşlar dikmiş  ve bu taşların üzerine de dönemin valilerin ve imparatorlarının isimlerini yazmıştır.  Bugün de köy içinde roma dönemine ait sütunlar bulunmaktadır. Köy mezarlığında Geç Roma, Erken Bizans dönemine ait sütunlar bulunmaktadır. Bu, Roma döneminden itibaren burada  bir yerleşimin olduğunu göstermektedir.

İbrahim Öztürk’ün elinde bulunan mezar taşı kitabesi olduğu anlaşılan kitabede şöyle  yazmaktadır:

Küll-i emr-i kuds nevale? Hasan Hüseyin aşküçün/Af olunsun günahımız  ol habibin hakkıçün/Kadı Mehmet zade Halil bin Ömer Ağa’nın/          Hayr içün bi-zarüçün Fatiha. (1845 yılına ait olduğu anlaşılmaktadır.)

Osmanlı dönemi köye ait ulaşılabilen en eski belge olan   1462-63 tarihli tahrir defterinde Alpagut(İlyakut)  Mürted-Ova kazasına bağlı bir köydür. 1530 tarihli muhasebe defterinde Murtaza-Abad kazasına tabi Alapağut ve Alpakut şeklinde iki köy geçmektedir. Alpağut köyü beylerbeyi (mirliva/tuğgeneral) hassı olup 11 hane 1 mücerred(bekar) ve 1 muhassıldan (vergi tahsildarı) ibarettir. Toplam geliri 3269 akçedir.

1799 tarihli sened-i hakani isimli belgede Zir kazasına bağlıdır. 1844-45 tarihli İlyakut köyü temettüat defterinde Murtaza-Abad kazasına bağlı görünmekte. (Zir daha önceki tarihlerde Stanoz/ İstanos köyü olarak geçerken bu tarihlerde kaza olarak geçmektedir. Bir önceki belgede Zir’e bağlı iken 1844-45 tarihli defterde takrar Murtaza-Abad’a bağlı görünmesi gibi ikilik söz konusu.Admin)

Osmanlı dönemi orta ölçekli bir köy olan 1844-45 tarihli temettüat defterinde 14 hanedir. Ve bu hane reisleri şöyle geçmektedir:

1. Çavuş İmam Molla Dede (Köyün imamıdır) 8.Hüsnü Oğlu Osman Bey
2. Hasan Bey Oğlu İnce Bey(muhtardır) 9.Bekir Oğlu Durmuş
3.Söylemezoğlu Bestan 10.Kaslanbolu ? Mehmet
4.Halil Bey Oğlu Emir Recep 11.Gulap Oğlu Sarı Ahmet
5.Halil Bey Oğlu Tahir Bey 12.Recep
6.Zeynel Bey 13.Çakır Hüseyin Oğlu Emir Hüseyin
7.Bektaş Oğlu Abdullah Bey 14.Hatip Oğlu Seyyid Mehmet

Her hane 5 kişi kabul edilirse bu tarihlerdeki nüfus yaklaşık 70’tir.

İlyakut’ta geleneksel ahşap mimarili bir ev

1844-45 tarihli temettüat defterine göre 14 hanenin 4 tanesi müşterek olmak üzere toplam 10 hanesi çiftçidir. Köyün ekilen arazisi toplam 395 dönüm, ekilmeyen 380 dönüm İncilik mezraasında icara ekilen 430 dönüm; bağ-bahçe 4,5 dönüm ve tütün tarlası 1,5 dönüm olarak kaydedilmiştir. En fazla buğday, arpa ve tütün yetiştirildiği görünmektedir.

İlyakut köyü Ayaş yolu üzerinde olup Sincan’a 17 km Yenikent’e 8 km’dir. 2000 yılında köy 60 hanedir. Yüzölçümü tahmini olarak 1200 dönüm 969 parseldir. Sincan Belediyesi köy içi 96 hektar araziyi imardan geçirmiştir.

Köyde kim tarafından ve ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmeyen tarihi bir cami bulunmaktadır. İlgili yazımıza bakınız. ( Tarihi İlyakut Cami  http://www.yenikentrehberim.com/tarihi-ilyakut-koyu-camii/ )

Sincan’da (Sincan köy) okul yokken 1936 yılında İlyakut köyüne ilkokul yapılıyor. Köye su ve elektrik 1967 yılında gelmiştir.

1990’lı yıllardan itibaren İlyakut köyü sınırları içinde Orman Bakanlığının hazine arazileri üzerine ağaçlandırma çalışmaları yapılmıştır.

1935 ve sonrası nüfus ise şu şekildedir:

YILLAR NÜFUS YILLAR NÜFUS
1935 232 1970 291
1940 294 1975 282
1945 321 1980 322
1950 330 1985 271
1955 323 1990 300
1960 258 1997 250
1965 370 2000 253

Tuik 2018 nüfus verisi:  135 erkek, 122 kadın olmak üzere toplam 257’dir.

Kaynak: Sincan Kültür Haritası

İlyakut köyüne ait arazide bulunan Gelin Kayaları yazımız için : http://www.yenikentrehberim.com/atdere-mevkinde-bir-magara-kesfi-2/ linkine tıklayınız.

Bir cevap yazın