Yenikent Çoğlu Köyü 1
Yenikent Çoğlu Köyü 1

Tarihçe:

 Köylüler  ”Çoğlu”nun ”artan, çoğalan” anlamına geldiğini söylemekteler. Zaten Çoğlu da çok sözcüğüne -lu eki getirilerek oluşturulmuş bir isimdir. Bugün Konya Karaman ilçesine bağlı Çoğlu ve yine Bolu Gerede ilçesine bağlı Çoğullu köyü bulunmakta.

Aynı boy ya da aşirete mensup grupların farklı üç yere yerleşmiş olmaları muhtemel. Cevdet Türkay Osmanlı İmparatorluğunda oymak, aşiret ve cemaatler adlı eserinde Anadolu’ya gelen Türkmenler arasında ”Çoğlu” adında bir aşiretin olduğunu ifade etmiş.

Çoğlu köyü ile ilgili ilk bilgiler 1530 tarihli muhasebe defterinde geçmekte. Buna göre Çoğlu Ankara Sancağı kazalarından Murtaza-abad’a bağlı bir köydür. 35 hane 19 mücerred(bekar) olmak üzere toplam 54 vergi nüfusludur. Buradan hareketle her hanede ortalama 5 kişi varsayılsa 175 ve buna 19 kişi eklenince bu yıllardaki yaklaşık nüfus 194 olarak bulunur.

çoğlu köyü
Altındağ, Samanpazarı’nda bulunan Ahi Şerafeddin(Arslanhane) Cami – Dış ve İç Görünüm

 

Yine bu belgeye göre 6389 akçe gelire sahiptir.Bu gelir Ahi Şerafettin Zaviyesi’ne vakfedilmiştir. Bugün (Altındağ, Samanpazarı’nda bulunan Ahi Şerafeddin(Arslanhane) Cami ve zaviyesi, bkz foto )

1571-72 yıllarına ait evkaf defterinde köy nüfusu 86 hane iken 1844-45 yıllarına ait temettüat defterinde 10 haneye düşmüştür. ( 275 yıllık bir sürede nüfus artmayıp büyük oranda düşmesi dikkat çekiyor.) Bu 10 hane isimleri şöyle geçmektedir:

1 Ali Bey oğlu Süleyman Bey
2 Hattap Oğlu Yusuf
3 Saraylı Osman Oğlu Hüseyin
4 Kara Mehmet oğlu Hüseyin
5 Memiş Oğlu Mehmet(piyade askeri)
6 Temircü oğlu Feyzi
7 Celep oğlu Hüseyin( İstanoslu(yenikent) olup Aksaray tarafına gitmiştir.)
8 Celep oğlu Mustafa (Aksaray tarafına gitmiştir.)
9 Abdullah Çavuş ( Girindos  (bugünki Kazan Fethiye köyü) köyünde kayıtlıdır.)
10 Cerid oğlu Mustafa (Aksaray tarafına gitmiştir.)

1571-72 yıllarına ait evkaf defterine göre hayvan yemi, mercimek, soğan ve bostan vergileri de alınmıştır. Toprak yapısı kumlu tınlı ve killi tınlı özelliktedir. Köyden Ova(zir) Çayı geçtiği düşünülürse sulu tarımın yapılması olağandır. Yine bu yıllarda aded-i ağnam ve öşr-i kovan vergileri alınması küçükbaş hayvancılık ve arıcılık yapıldığını göstermektedir.

Ancak 1844-45 yılı temettüat defterine göre köyün ekonomisi tarıma dayanmaktadır. Tarım olarak da kara tarımı görülmektedir. Ürün olarak arpa, buğday ve burçak ekilmektedir. Yani bu ürünlerin vergisi alınmıştır. Hayvancılıktan alınan vergi görünmemektedir. Zaten bu yıllarda köy 10 hane görünmekte ve her hanede sadece 1-2 sığır ya da binek hayvanı görünmektedir. (Devam edecek..)

çoğlu mahallesi
Çoğlu Vural Baylan İlkokulu ve Çoğlu Camii – Eylül 2018 

Bir cevap yazın