Yenikent’in Köy Halinden Kalma Bir Gazete Haberi
Yenikent’in Köy Halinden Kalma Bir Gazete Haberi

Ankara’da Sincan’a bağlı Yenikent köyü son 60 sene içinde iki isim değişikliği yaşamış. Burası Ankara’nın en eski yerleşim yerlerinden biri. Toprak sahibi zengin Ermenilerin yaşadığı, İran’a ihraç edilen ”cehri” otuyla, tiftik kılından dokunan ve gece olunca renk değiştiren sof kumaşıyla ünlü bu belde; Cumhuriyet Türkiye’sine Büyük İstanos adıyla intikal etmiş.

Yenikent’in Eski Halinden Bir Görünüm & Yazıda Geçen Yenikentli Hasan Gedik

 

Ailesi Rumeli’den göçüp kendisi burada doğan yaşı yetmişi geçkin Hasan Gedik’in deyişiyle Atatürk Ermeni ismi olduğu için beğenmemiş. Buraya ad aramış Büyük İstanos’un adı iki sıra kayalığın ortasındaki yeşil vadide yer alan coğrafi konumundan esinlenilerek ”Zir” olarak saptanmış. Farsça aşağı demek olan zir, Farsça yukarı anlamına gelen Ankara Bala ilçesiyle birlikte anılır olmuş; benimsenmiş.  (Burada bir bilgi hatası bulunmakta. Yenikent’in tarihini anlattığımız yazılarda yer aldığı gibi Zir adı 1800’lü yılların ilk yarısından itibaren belgelerde geçiyor. Detaylar için bu yazılara bakabilirsiniz. Admin )

Kavun Pazar
Kavun Pazarı

Zir’in ünlenmesnin asıl sebebi ise Balkan göçmenlerinin yöreye getirdikleri meyvecilik, sebzecilik olmuş. Zir Çayı’nın buz gibi suyuyla yetişen ürünler, Ankara’nın pazarında pek makbülmüş. Bahçıvan Hasan Gedik ”Hakikaten Zir’in meyvesi mi?” diye bıktırıncaya kadar soruşturduklarını anlatıyor.

1950’lerin sonunda Zir’in başına coğrafi konumundan kaynaklanan büyük bir afet gelmiş. Yuvarlanan kayalarla köyün üç kilisesinden ayakta kalan sonuncusunu da yıkılmış. Sonra da talan edilmiş. Zirliler İmar ve İskan Bakanlığı’nın uygun gördüğü yeni yerlerine taşınırken hükümet yeni isim düşünmeye başlamış.

Zir Halinden 1940’lı Yıllara Ait Bir Kare

Önce ”Uluköy” düşünülmüş sonra Yenikent’te karar kılınmış. Köylüler bu isim değişikliğini kendilerini pek ilgilendirmeyen bir olay olarak yaşamışlar. Sonra da ”Biz zaten niye aşağı(zir) olalım?” diye içlerine sindirmişler. Zir’le birlikte civardaki Zir Peçenek, Zir Cimşit, Zirkayı’nın adı da değişmiş. Köylüler hala değişikliklere pek intibak edebilmiş değiller.

Artık köye giden minibüsler Yenikent diye kalkıyor ama emekli öğretmen Hasan Baykan Dilimiz alışamadı bir türlü, diyor. Şuuraltı mıdır, kulak şartlanması mı… Ankara’nın bazı pazarlarında hala Zir’in meyvesini sebzesini arayanlara çatılıyor.

Bir cevap yazın